Yayınlanma Tarihi
Hükümet, beşinci kez Lordlar Kamarası’nda yenilgi yaşamamak için telif hakkı düzenlemelerinde geri adım attı. Veri yasa tasarısının geleceği tehlikede.
Son Dakika Tavizleri ile Yasayı Kurtarma Çabası
İngiltere hükümeti, yapay zekâ şirketlerinin telifli içerikleri eğitim amaçlı kullanmasına izin verecek olan tartışmalı düzenlemenin yer aldığı veri yasa tasarısını meclisten geçirebilmek için son anda bazı tavizler verdi. Lordlar Kamarası’nda daha önce dört kez reddedilen düzenlemenin beşinci kez engellenmesini önlemek amacıyla salı gecesi tüm üyelere bir mektup gönderildi.
Hükümet adına dijital ekonomi ve çevrimiçi güvenlikten sorumlu bakan Baroness Maggie Jones, yapay zekâ ve telif haklarına ilişkin teknik raporların 12 ay içinde değil, 9 ay içerisinde yayımlanacağını taahhüt etti. Jones, değişikliklerin çarşamba öğleden sonra resmi olarak sunulacağını ve bu konudaki ilerlemenin hızlı şekilde sürdürülmesi gerektiğini belirtti.
“Dinlemiyorlar” Tartışması Büyüyor
Baroness Jones, yasa tasarısıyla ilgili yapılan eleştirilerin hükümetin görüşlere kulak asmadığı yönünde olduğunu ancak bunun gerçeği yansıtmadığını söyledi. Jones, yapılan değişikliklerin yeterince açıklanamadığını kabul ederek, hükümetin yaklaşımından duyduğu pişmanlığı da ifade etti.
Veri yasa tasarısının, kişisel verilerin korunmasına yönelik düzenlemelerin güncellenmesi sayesinde İngiltere ekonomisine 10 milyar sterlinlik katkı sağlaması bekleniyor. Ayrıca tasarı, sosyal medya platformlarına, çocukların ölümüyle sonuçlanan olaylar sonrasında verileri koruma yükümlülüğü getiren hükümler de içeriyor.
Beeban Kidron’dan Yeni Değişiklik Önerisi Geliyor
Oscar ödüllü film yönetmeni ve Lordlar Kamarası’nın bağımsız üyelerinden Beeban Kidron, hükümetin telif yasalarını gevşetme girişimlerine karşı yasa tasarısını bir araç olarak kullanıyor. Kidron’un talebi üzerine hükümet bazı geri adımlar atsa da, bu tavizlerin yeterli olmadığı belirtiliyor.
Kidron’un çarşamba sabahı yeni bir değişiklik önerisi sunmaya hazırlandığı bildirildi. Daha önce Avam Kamarası tarafından reddedilen aynı öneri Lordlar Kamarası’nda kabul edilirse, parlamentoda “çift ısrar” (double insistence) adı verilen nadir görülen bir durum ortaya çıkacak. Bu prosedürde, parlamentonun iki kanadı uzlaşmaya varamazsa yasa tamamen düşüyor. Bu durum daha önce 1997-1998 Avrupa Parlamentosu Seçimleri Yasası’nda yaşanmıştı.
“Bir Sektör Diğerinden Çalıyor”
Kidron, hükümeti yalnızca Lordlar Kamarası’nı değil, yaratıcı sektörü ve kendi milletvekillerini de dinlememekle suçladı. “Bir çözüm yolu bulmaya her zaman hazır oldum. Ama hükümet neden ülkenin çıkarlarını koruyamıyor? Neden ülkenin zenginliğini ve iş alanlarını, doğru düzenleyici araçlara sahip olmadan pazarlık masasına koyuyor?” diye sordu. “Adil olduğunu söylüyorlar. Oysa adil olmayan, bir sektörün diğerinden çalmasına göz yummaktır,” ifadelerini kullandı.
“İzin Verilmeyen Kullanım” Modeline Tepki Büyüyor
Hükümetin önerdiği düzenleme, yapay zekâ şirketlerinin telifli içerikleri, içerik sahibinin açıkça itiraz etmemesi (opt-out) hâlinde, izin almadan model eğitimi için kullanabilmesine olanak tanıyor. Bu sistem, başta Paul McCartney ve Tom Stoppard gibi sanatçılar olmak üzere pek çok yaratıcı isim ve yayınevi tarafından sert biçimde eleştiriliyor.
Hafta başında Lordlar Kamarası’nda yapılan oylamada 242’ye karşı 116 oyla kabul edilen bir değişiklik, yapay zekâ şirketlerinin modellerini nasıl eğittiklerine dair daha fazla şeffaflık sağlamalarını zorunlu kılmayı hedefliyordu.
Teknoloji Bakanı Peter Kyle, telif yasalarının “izin verilmiş sayılma” modeline göre değiştirilmesine yönelik başlatılan kamu danışma sürecinin yanlış bir tercih olduğunu kabul etti. Ancak hükümetin daha fazla taviz vermeye yanaşmadığına ilişkin değerlendirmeler sürüyor.